Dubrownik co zobaczyć: mury, uliczki, morze

Dubrownik to jedyne miasto w Europie, które wciąż można obejść po koronie kompletnych średniowiecznych murów: 1940 metrów wałów, baszt i morskiego wiatru, z całym starym miastem pod sobą jak makieta samego siebie. Przez pięć stuleci Republika Dubrownicka kupowała wolność dyplomacją i srebrem, gdy wokół biły się imperia, a mury są powodem, dla którego to działało. Przejdźcie je najpierw, wszystko inne w Dubrowniku nabiera sensu z góry.

To, co najważniejsze

• Mury miejskie: dwie godziny na koronie, ruch w jedną stronę, bierzcie pierwszy slot dnia
• Stradun: główna ulica o długości 298 metrów, wypolerowana stuleciami kroków, po deszczu lśni
• Pałac Rektorów: siedziba republiki, gdzie rektor służył miesiąc i opuszczał budynek tylko w sprawach urzędowych
• Lovrijenac: twierdza na skale poza murami, scena Hamleta i Czerwona Twierdza z Gry o tron
• Srđ: 412 metrów nad miastem, kolejką albo szlakiem serpentyn, najlepiej godzinę przed zachodem
• Lokrum: piętnaście minut łodzią, ogrody botaniczne, pawie i słone jezioro do kąpieli

Ile dni potrzeba

Jak wyprzedzić tłumy

Dubrownik ma dwa miasta dziennie: wycieczkowe między dziesiątą a siedemnastą i prawdziwe przed nimi i po nich. Mury o ósmej, a Stradun i uliczki wieczorem, gdy kamień pod latarniami świeci bursztynowo. Strome boczne uliczki na północ od Stradunu pozostają ciche nawet w sierpniu, a bary Buža, dziury w nadmorskim murze ze stolikami na klifach, podają napoje z Adriatykiem pod stopami. Kąpiel na Banje pod starym miastem, a lepiej na Lokrum. Maj i wrzesień oddają miastu jego proporcje.

Dubrownik jest portem dla wycieczkowców, a w dniu, gdy w Gružu cumują dwa lub trzy statki, Stare Miasto przyjmuje od 8000 do 10 000 dodatkowych osób między 10:00 a 15:00. Port publikuje harmonogram statków w internecie, a spojrzenie na niego poprzedniego wieczoru decyduje o planie dnia: w dzień z wycieczkowcami warto zwiedzić mury o 08:00, opuścić Stare Miasto do 10:30 i udać się na Lokrum, na plaże albo na wycieczkę jednodniową, a wrócić o 17:00, gdy statki już odpłyną. W dniu bez statków Stare Miasto to zupełnie inne miasto, a nawet sierpniowe popołudnia są znośne. Najgorzej jest na Stradunie; uliczki pod górę po obu stronach, boczne zaułki Prijeko na północy i uliczki poniżej kościoła jezuitów na południu, są ciche, 50 metrów od tłumu. Poza sezonem wycieczkowców, od listopada do marca, miasto należy do 1500 mieszkańców, którzy wciąż mieszkają w obrębie murów.

Dojazd do Dubrownika

Lotnisko w Dubrowniku znajduje się w Čilipi, około 20 km na południowy wschód od miasta, niedaleko Cavtatu. W sezonie kursują bezpośrednie loty z Londynu i kilku regionalnych lotnisk w Wielkiej Brytanii, w ostatnich latach latem pojawiały się też sezonowe loty bezpośrednie z Nowego Jorku i Toronto, a podróżni z Australii przesiadają się w Zatoce Perskiej lub w Europie. Autobus lotniskowy odbiera przyjezdnych, dociera do Bramy Pile w około 30 minut i jedzie dalej do dworca autobusowego w Gružu. Drogą autostrada A1 z Zagrzebia kończy się w pobliżu Ploče, a od 2022 roku most na Pelješacu prowadzi trasę przez terytorium Chorwacji, dzięki czemu w Neum nie ma już kontroli paszportowej. Do Splitu jest około 230 km, samochodem od 3 do 3,5 godziny, autobusem od 4 do 4,5 godziny.

Wszystko, co pływa, przybija do Gruža, 3 km na północny zachód od murów: statki wycieczkowe, nocny prom z Bari, prom na Wyspy Elafickie i letnie katamarany do Mljetu, Korčuli, Hvaru i Splitu. Dworzec autobusowy stoi tuż obok portu. Kierowcy jadący od północy przejeżdżają przez most dr. Franjo Tuđmana nad ujściem Rijeki dubrovačkiej, po czym napotykają jeden twardy fakt tego miasta: stare miasto jest zamknięte dla pojazdów, a miejsc parkingowych przy bramach jest mało i są drogie. Warto zarezerwować pokój z parkingiem albo skorzystać z garażu powyżej miasta. Autobusy Libertas 4 i 6 dojeżdżają do Lapadu w około 15 minut, linia 10 do Cavtatu, a kilka linii łączy Pile z Gružem. Bilety z kiosku kosztują mniej niż u kierowcy.

Kiedy jechać, miesiąc po miesiącu

Luty należy do święta św. Błażeja, obchodzonego 3 lutego, i do najspokojniejszego miesiąca w roku, kiedy kolejka linowa bywa zamknięta w dni silnej bory, a wiele restauracji jest zamkniętych. Marzec i kwiecień otwierają ogródki. Maj to pierwszy miesiąc, w którym wytrwali mogą się kąpać, i ostatni przed nasileniem się ruchu statków wycieczkowych. Czerwiec jest ciepły, morze przyjemne, wieczory długie. Lipiec i sierpień są gorące, tłoczne i drogie, a Festiwal Letni gra na dziedzińcu Pałacu Rektorów, na Lovrijenacu i w parku Gradac. Wrzesień utrzymuje najcieplejsze morze przy mniejszym tłoku. Październik ochładza się do około 21 stopni po południu, morze trzyma 20 stopni przez pierwszą połowę miesiąca, a łodzie na Lokrum kursują do końca miesiąca. Od listopada wiatr jugo przynosi deszcz i mury zostają tylko dla ciebie.

Festiwal Letni i inne daty

Dubrownicki Festiwal Letni odbywa się co roku od 10 lipca do 25 sierpnia i zamienia twierdze, pałace i klasztory w sceny: dramat w Lovrijenacu i Gradacu, muzykę kameralną w atrium Sponzy i w Pałacu Rektorów, folklor w Lazaretach za bramą Ploče oraz ceremonię otwarcia 10 lipca na placu Luža, na którą nie trzeba biletu. Święto św. Błażeja 3 lutego, z procesją relikwii i chorągwi, to dzień, w którym miasto świętuje samo siebie. W listopadzie i grudniu Festiwal Zimowy sprowadza na Stradun jarmark adwentowy, a statków wycieczkowych już nie ma.

Gdzie się zatrzymać

Wewnątrz murów masz do dyspozycji wieczory i wczesne poranki, których nie zaznają jednodniowi turyści, i płacisz za to schodami: żaden pojazd nie dojedzie pod drzwi, bagaż trzeba nieść ręcznie, a uliczki pod północnym murem są najbardziej strome. Ploče, tuż za wschodnią bramą, ma hotele z widokiem na mury i plażę Banje poniżej. Lapad i Babin kuk skupiają większość miejsc hotelowych, plaże rodzinne i bezsamochodową promenadę, 15 minut autobusem od Pile. Gruž to praktyczny wybór ze względu na wczesne autobusy i promy oraz niższe ceny.

Gdzie jeść i pić

Zacznij od targu na Gundulićeva poljana, czynnego każdego ranka oprócz niedzieli od 06:30 do 13:00: figi, pomidory, miód, oliwę i rakiję z Konavle oraz Wysp Elafickich, sprzedawane przez tych, którzy je sami wyhodowali. Chleb i owoce ze straganu, zjedzone na schodach jezuickich, to najtańsze dobre śniadanie w mieście. Na kolację arkady dawnego arsenału przy Starym Porcie mieszczą restauracje ze stolikami nad wodą, najładniejszą scenerię w mieście, odpowiednio wycenioną. Ceny wewnątrz murów są najwyższe w Chorwacji, dlatego wielu mieszkańców je w Gružu i Lapadzie. Zamawiaj to, co wybrzeże robi najlepiej: ostrygi ze Ston, ryby z grilla, czarne risotto i rožatę, miejscowy budyń.

Obiad na Stradunie kosztuje 30 do 40 euro od osoby za przeciętne jedzenie, bo płaci się za adres. Dwie uliczki wyżej, w bocznych zaułkach przy Prijeko i wokół muzeum spichlerza Rupe, za te same pieniądze można zjeść porządny talerz grillowanych kalmarów, czarnego risotto albo ryby prosto z porannego targu. Piekarnie na Stradunie i przy bramie Pile sprzedają burek i kawałki pizzy za 3 do 5 euro, targ Gundulicia oferuje owoce, a fontanna przy Pile daje wodę pitną. Kolacja jest późno: restauracje są puste o 19:00, a pełne o 21:00, dlatego w lipcu i sierpniu warto rezerwować stoliki na tarasach. W Gružu kawiarnie na targu i restauracje przy porcie żywią miasto w miejscowych cenach, a w Lapadzie na promenadzie czekają pizza i grille dla rodzin.

Ile kosztuje dzień w Dubrowniku

Pełny dzień z murami, kolejką linową w jedną stronę, Lokrum, kąpielą w Buža i kolacją w bocznej uliczce kosztuje około 110 do 130 euro na osobę. Dzień bez wydatków, Stradun o świcie, park Gradac, kąpiel na Danče, targ, Porporela o zmierzchu i pizza z piekarni, to mniej niż 20 euro. Sprawdź, czy Dubrovnik Pass, który obejmuje mury, muzea miejskie i autobusy na 1, 3 lub 7 dni, wypada taniej w twoim przypadku. Przy jednym dniu z murami i dwoma muzeami zwykle tak jest.

Wycieczki jednodniowe bez samochodu

Ciekawe miejsca leżą we wszystkich kierunkach, a komunikacja publiczna dociera do większości z nich. Autobusy do Kotoru i Mostaru odjeżdżają z Gruža, prom na Wyspy Elafickie i katamaran do Korčuli z portu obok, a łodzie do Cavtatu ze Starego Portu. Kotor i Mostar leżą za granicą, poza Unią Europejską i strefą Schengen: zabierz paszport, a jeśli prowadzisz wynajęty samochód, sprawdź, czy wypożyczalnia zezwala na przekroczenie granicy. W lipcu i sierpniu granica z Czarnogórą dokłada godzinę kolejki w każdą stronę, dlatego w tych miesiącach lepiej sprawdza się autokar wycieczkowy korzystający z osobnego pasa granicznego.

Popływaj kajakiem wokół murów

Wycieczki kajakami morskimi wyruszają z zatoczki poniżej bramy Pile, płyną wzdłuż zewnętrznej strony murów pod Bokarem i Lovrijenacem, przeprawiają się na Lokrum i zatrzymują na kąpiel oraz nurkowanie z rurką w jaskini Betina, zanim zawrócą, około 3 godzin za 35 do 45 euro od osoby, z przewodnikiem, kajakiem i wodoszczelnym workiem. To jedyny sposób, by zobaczyć mury z poziomu morza, a wieczorne kursy o zachodzie słońca, gdy mury nabierają pomarańczowej barwy i zapalają się światła miasta, są najlepszym cenowo zachodem słońca w Dubrowniku. Dzieci od około 8 roku życia radzą sobie z dwuosobowymi kajakami w spokojne dni. Latem rezerwuj dzień wcześniej, załóż strój kąpielowy pod koszulką i zostaw telefon w wodoszczelnym worku.

Najczęstsze błędy

Większość problemów w Dubrowniku wynika z traktowania go jak większego miasta. Jest mały, stromy i zamknięty dla samochodów, sezon jest krótki, a rytm dnia wyznaczają statki. Na deszczowe lub upalne popołudnie odpowiedzią są muzea: Dubrovnik Pass obejmuje miejskie kolekcje, jeden bilet łączy Muzeum Morskie i akwarium w Forcie Świętego Jana, a klasztor dominikański przy Bramie Ploče jest spokojniejszy niż franciszkański i ma lepsze obrazy. Poniższych błędów można uniknąć bez żadnego kosztu.

• Podjeżdżanie pod Bramę Pile w poszukiwaniu parkingu: miejsc tam nie ma, samochód należy zostawić przy miejscu noclegowym lub w garażu powyżej miasta.
• Przyjazd z ciężką walizką do pokoju wewnątrz murów: warto spakować się lekko, ostatni odcinek drogi to zawsze schody.
• Wyjazd do Kotoru lub Mostaru bez paszportu: jego zdjęcie nie wystarczy, by przekroczyć granicę.
• Pozostanie na Lokrumie do czasu, gdy przestaną kursować łodzie: nikt nie może nocować na wyspie, a ostatnia łódź odpływa pod wieczór.
• Wejście do katedry lub klasztorów w stroju plażowym: wymagane są zakryte ramiona, warto mieć przy sobie chustę.
• Liczenie na piaszczystą plażę: każda plaża w mieście jest kamienista lub skalista, najbliższy piasek to Šunj na wyspie Lopud, dostępny promem.

Informacje praktyczne

• Płatność kartą działa wszędzie, warto jednak mieć przy sobie monety 2 euro na autobus i 1 euro do toalet.
• Woda z fontann Onofria oraz fontanny przy Pile nadaje się do picia, lepiej napełnić butelkę niż kupować nową.
• Upał: od 11:00 do 15:00 w lipcu i sierpniu na murach i Stradunie nie ma czego szukać, na te godziny lepiej zaplanować kąpiel w morzu, muzea albo sjestę.
• Godziny ostatniego kursu łodzi na Lokrum i do Cavtatu zmieniają się zależnie od sezonu, dlatego warto zrobić zdjęcie tablicy z rozkładem na nabrzeżu, gdy mija się ją pierwszy raz.
• Niedziela: targ Gundulicia nie działa, apteka franciszkańska jest zamknięta, a autobusy kursują rzadziej.

Miejsca, jedno po drugim

Fontanna Onofria

Duża Fontanna Onofria stoi tuż za Bramą Pile: wieloboczna fontanna z 16 kamiennymi maszkaronami, z których wciąż tryska woda. Neapolitański mistrz Onofrio della Cava zbudował ją w 1438 roku jako punkt końcowy akweduktu doprowadzającego wodę ze źródeł Rijeka dubrovačka, oddalonych o 12 km, i to właśnie dzięki temu zaopatrzeniu miastu nigdy nie zabrakło wody podczas oblężenia. Trzęsienie ziemi w 1667 roku zniszczyło górną kondygnację i większość rzeźb, więc to, co widać dziś, jest prostsze od pierwowzoru. Woda jest zdatna do picia i zimna, warto więc napełnić tu butelkę przed wejściem na mury. Jej mniejsza siostra, Mała Fontanna Onofria, stoi na przeciwległym końcu Stradunu, przy Kolumnie Orlanda.

Stradun

Stradun był niegdyś kanałem wodnym, oddzielającym rzymską wysepkę Ragusa od słowiańskiej osady na brzegu, zasypanym około XI wieku, by powstało jedno miasto. Po trzęsieniu ziemi z 1667 roku, które zrównało miasto z ziemią, republika odbudowała całą ulicę za jednym zamachem, ta sama wysokość, te same barokowe fasady, te same zielone okiennice, a efektem jest najbardziej uporządkowana główna ulica na Adriatyku, 298 metrów wapienia wypolerowanego stopami na połysk marmuru. Ulica należy do grup z wycieczkowców od 10:00 do 14:00. Spaceruj po niej o 07:30, wśród wózków dostawczych i kotów, oraz ponownie po 21:00, gdy kamień oddaje ciepło dnia, a całe miasto wychodzi na zewnątrz.

Klasztor Franciszkanów

Klasztor franciszkanów przy końcu Stradunu od strony Pile mieści jedną z najstarszych wciąż czynnych aptek w Europie, otwartą w 1317 roku i nieprzerwanie wydającą leki od tamtej pory. Nadal działa jako zwykła miejska apteka, z barokowymi naczyniami z klasztornej pracowni ustawionymi przed nowoczesnymi półkami. Obok znajduje się XIV-wieczny krużganek autorstwa Mihoje Brajkova z Baru: około 60 podwójnych kolumn, każda z inaczej rzeźbioną głowicą, otaczających ogród palm i drzew pomarańczowych. Muzeum prezentuje sprzęt apteczny i księgi receptur, a biblioteka przechowuje ponad 20 000 tomów. Kościół odbudowano po 1667 roku, ale portal Piety z 1498 roku przetrwał. Jeden bilet obejmuje krużganek i muzeum, a 30 minut w zupełności wystarczy.

War Photo Limited

War Photo Limited mieści się przy Antuninskiej, jednej z uliczek na północ od Stradunu, i jest jedną z najpoważniejszych galerii fotografii wojennej na świecie. Nowozelandzki fotoreporter Wade Goddard otworzył ją w 2003 roku, by pokazywać fotografię wojenną jako dokument. Stała ekspozycja na piętrze obejmuje wojny w byłej Jugosławii po 1991 roku, ze zdjęciami z Vukovaru, Sarajewa i samego oblężenia Dubrownika. Parter prezentuje zmieniające się wystawy poświęcone aktualnym konfliktom, od Syrii po Ukrainę. Odbiór bywa trudny i wystawa nie jest odpowiednia dla małych dzieci, ale jest rzetelna i pozbawiona sensacji. Galeria jest otwarta od wiosny do jesieni, a bilet kosztuje umiarkowanie. Warto zarezerwować pełną godzinę i przyjść wypoczętym.

Pałac Sponza

Sponza to jedyny budynek przy Stradunie, który przetrwał trzęsienie ziemi z 1667 roku niemal nietknięty, dzięki czemu pokazuje, jak miasto wyglądało przed katastrofą. Zbudowana w 1522 roku, łączy w jednej fasadzie parterowy portyk, gotyckie okna na pierwszym piętrze i proste renesansowe okna na drugim. Mieściła komorę celną, mennicę, bank i magazyn, a inskrypcja na dziedzińcu ostrzegała ważących towar, że Bóg zmierzy ich tak, jak oni mierzyli innych. Dziś znajduje się tu Archiwum Państwowe z dokumentami sięgającymi XII wieku, a na parterze Sala Pamięci Obrońców Dubrownika, z fotografiami osób zabitych podczas oblężenia w 1991 i 1992 roku. Wstęp do atrium i sali pamięci jest bezpłatny.

Pałac Rektorów

Pałac Rektorów był sercem Republiki Raguzy. Rektora wybierano na jeden miesiąc, aby nikt nie mógł zgromadzić zbyt dużej władzy, i przez te 30 dni nie mógł on opuszczać pałacu, poza obowiązkami służbowymi. Nad wewnętrznymi drzwiami do dawnego Pałacu Wielkiej Rady inskrypcja przypomina mu, by zapomniał o interesie prywatnym i zajął się sprawami publicznymi. Gotycko-renesansowy budynek mieści Muzeum Historii Kultury, dziedziniec wykorzystywany latem na koncerty oraz sale, w których republika rządziła sobą przez pięć wieków.

Kościół św. Błażeja

Kościół Świętego Błażeja zwrócony jest wprost na Stradun. Obecna barokowa świątynia pochodzi z 1715 roku i zastąpiła kościół romański zniszczony przez pożar. Święty Błażej jest patronem miasta od 972 roku, kiedy to, według tradycji, ostrzegł kapłana, że wenecka flota zakotwiczona pod pretekstem uzupełnienia zapasów planuje zająć miasto. Święto obchodzone 3 lutego znajduje się na liście dziedzictwa niematerialnego UNESCO. Na głównym ołtarzu stoi jego złocona figura z XV wieku, która przetrwała zarówno trzęsienie ziemi, jak i pożar, i która trzyma makietę Dubrownika sprzed 1667 roku, najstarsze znane wyobrażenie miasta. Wnętrze jest niewielkie i jasne, zawsze otwarte, a wstęp jest bezpłatny.

Katedra w Dubrowniku

Katedra Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny to trzeci kościół w tym miejscu. Tradycja przypisuje powstanie pierwszego ślubowi Ryszarda Lwie Serce złożonemu po katastrofie statku u wybrzeży Lokrum, romański kościół runął podczas trzęsienia ziemi w 1667 roku, a obecna barokowa budowla powstała do 1713 roku według projektów rzymskich architektów. Wewnątrz kopuła wpuszcza światło na główny ołtarz i XVI-wieczny poliptyk Tycjana przedstawiający Wniebowzięcie, najcenniejszy obraz w mieście. Skarbiec przechowuje ponad 200 relikwiarzy, wśród nich złoconą rękę, nogę i czaszkę świętego Błażeja w filigranowej koronie. Wstęp do katedry jest bezpłatny, skarbiec ma osobny bilet, a kościół jest otwarty od 08:00 do 17:00. Warto przyjść przed południem, zanim pojawią się grupy.

Targ na Placu Gundulicia

Targ na Gundulićeva Poljana to jeden zakątek starówki, który służy raczej mieszkańcom niż turystom. Stragany rozstawiają się wokół pomnika poety Ivana Gundulicia, którego epos Osman wciąż jest omawiany w szkołach, a płaskorzeźby na cokole przedstawiają sceny z tego dzieła. Sprzedawcy z Konavle i wysp Elafiti przywożą mandarynki, lawendę i suszone owoce, a ceny są niższe niż w sklepach starówki. Kupując dwa razy u tego samego sprzedawcy, dostaje się radę, co danego dnia jest najlepsze. Plac, z barokowymi fasadami i schodami jezuickimi po jednej stronie, jest najpiękniejszy w mieście. Śniadanie kosztuje tu poniżej 10 euro.

Schody jezuickie i kościół św. Ignacego

Od placu targowego Gundulićeva poljana schody jezuickie wspinają się dwoma barokowymi biegami do kościoła Świętego Ignacego. Rzymski architekt Pietro Passalacqua zaprojektował schody w 1738 roku na wzór Schodów Hiszpańskich. Kościół ukończono w 1725 roku, a otwarto w 1729 roku. Wejdź na nie, zajrzyj do kościoła po freski i grotę lurdzką, a zwykle będziesz miał jedno i drugie tylko dla siebie. Schody były Marszem Wstydu w Grze o tron, co jest jedynym powodem, dla którego ktokolwiek na nich stoi w kolejce.

Muzeum Etnograficzne Rupe

Muzeum Rupe mieści się w XVI-wiecznym państwowym spichlerzu na zboczu nad Gundulićeva Poljana, 10 minut wspinaczki od Stradunu. Na parterze znajduje się 15 dołów wykutych w żywej skale, czyli otworów, od których miejsce wzięło nazwę, mieszczących łącznie ponad 1200 ton zboża. Republika importowała żywność, więc pełny spichlerz oznaczał przetrwanie oblężenia albo nieurodzaju. Nad dołami prowadzi szklana podłoga, po której się przechadza, i to najlepsza część zwiedzania. Na piętrze znajduje się kolekcja etnograficzna: stroje z Konavle i wybrzeża dubrownickiego, tkaniny, biżuteria i narzędzia z wiejskich domów. Sale są chłodne i rzadko zapełnione, nawet w sierpniu.

Mury miejskie

Mury są powodem, dla którego Dubrownik wygląda tak, jak wygląda: 1940 metrów bez przerwy, do 25 metrów wysokości i 6 metrów grubości od strony lądu, ukształtowane w XV i XVI wieku, gdy republika obawiała się Osmanów. Pełne okrążenie zajmuje 90 minut w spokojnym tempie z postojami, a bilet w 2026 roku kosztuje 40 euro dla dorosłych, ważny 72 godziny, tylko jedno okrążenie, z wliczonym wstępem do fortu Lovrijenac. Kasa biletowa przy bramie Pile otwiera się o 08:00 w lecie i to właśnie na pierwszą godzinę warto się wybrać: kamień jest jeszcze chłodny, światło pada z boku, a grupy z wycieczkowców nie zdążyły jeszcze dotrzeć do bramy. Idź w kierunku przeciwnym do ruchu wskazówek zegara od bramy Pile, tak aby podejście do wieży Minčeta wypadło na koniec, z widokiem na całe miasto poniżej. Zabierz wodę, na trasie jest jedna kawiarnia i pobiera opłatę za widok. W lipcu i sierpniu unikaj całkowicie godzin od 11:00 do 15:00: chodnik jest odsłonięty, upał na kamieniu sięga 40 stopni, a kolejka przy wejściu Pile trwa 30 minut.

Wieża Minčeta

Minčeta to najwyższy punkt murów: okrągła wieża na północno-zachodnim narożniku. Powstała w 1319 roku jako wieża na planie kwadratu, a w XV wieku przebudowano ją na okrągłą fortecę według projektów Michelozza i Juraja Dalmatinaca, ponieważ kule armatnie wymagały grubych, skośnych murów. Mur ma tu do 6 metrów grubości. Na szczyt można dostać się wyłącznie idąc murami, a to podejście jest najbardziej stromym odcinkiem całej trasy. Ze szczytu widać rzędy dachów, Stradun jako białą linię, Lokrum na morzu i Srđ za plecami. Warto przyjść o 08:00, gdy otwierają bramy: słońce jest wtedy na wschodzie, miasto w cieniu, a schody puste.

Fort Lovrijenac

Lovrijenac stoi na 37-metrowej skale na zachód od murów, a jego proporcje opowiadają całą polityczną filozofię republiki: mury zwrócone w stronę morza i ewentualnego wroga mają do 12 metrów grubości, mur od strony miasta ma 60 centymetrów. Gdyby jakiś dowódca kiedykolwiek zwrócił się przeciwko Dubrownikowi, jeden strzał armatni z miasta otworzyłby jego twierdzę jak jajko. Nad bramą republika wyryła swoje motto, że wolności nie sprzeda się za całe złoto świata. Twój bilet na mury obejmuje wstęp w ciągu 72 godzin, więc zachowaj go. Tarasy dają najlepszy widok na same mury, z zewnątrz, z morzem poniżej, a w lipcu i sierpniu fort jest sceną dla Hamleta podczas Letniego Festiwalu w Dubrowniku. Gra o tron wykorzystała go jako Czerwoną Twierdzę, dlatego grupy z przewodnikiem przybywają od 10:00. Przyjdź o 08:30 po murach albo o 17:00, gdy zmienia się światło.

Park Gradac

Park Gradac to zielony taras nad morzem, tuż na zachód od murów, ogród sosen, cyprysów i agaw na klifie nad zatoczką Danče, założony na początku XX wieku, z ławkami zwróconymi na zachód, w stronę otwartego morza i wysp Elafiti. To najlepsza odpowiedź na pytanie, dokąd pójść, gdy Stare Miasto jest przepełnione: cień jest gęsty, a tłumów niewiele, ponieważ większość odwiedzających nie przechodzi przez most przy Pile i nie skręca w lewo. Z parku schody prowadzą w dół do Danče, gdzie można popływać ze skał, a dalej do zatoczki Šulić pod Lovrijenacem. Warto przyjść o zachodzie słońca z czymś z targu, a taras często będzie należał tylko do ciebie, z oświetlonym Lovrijenacem po lewej stronie.

Molo Porporela

Porporela to falochron na końcu Starego Portu, 5 minut od centrum, i najbardziej lokalne miejsce w Dubrowniku. Kamienna grobla z balustradą powstała w XIX wieku, by chronić port przed wiatrem południowym. Rano mieszkańcy dopływają do boi, po południu dzieci skaczą ze schodów, a wieczorem ludzie siadają na krawędzi i patrzą, jak nad Lokrum zapalają się światła. Morze jest głębokie, czyste i chłodniejsze niż w zatoczkach, bo prąd tu nigdy nie ustaje, a wchodzi się i wychodzi po schodach z poręczą. Nie ma tu żadnej infrastruktury, leżaków ani muzyki. Warto przyjść o 19:00, gdy miasto kończy pracę.

Buža

Buža oznacza otwór w dubrownickim dialekcie, a do obu barów Buža dociera się przez otwory w południowych murach, oznaczonych jedynie odręcznie malowaną tablicą z napisem zimne napoje. Za murem znajduje się taras skalnych platform i stopni wykutych w klifie, z otwartym morzem poniżej i Lokrum naprzeciwko. Nie ma tam piasku, cienia ani leżaków, piwo kosztuje od 5 do 6 euro i płaci się nim za widok, a kąpiel jest najlepsza na całym Starym Mieście: drabinki prowadzą do głębokiej, czystej wody, a po południu klif rzuca cień na skały. Przyjdź o 10:00 na spokojną kąpiel albo o 19:00 na zachód słońca w towarzystwie miejscowych. Silny wiatr z południa zamyka platformy, a stopnie są śliskie, gdy są mokre, więc jest to miejsce bardziej dla pływaków niż dla osób, które wolą pluskać się przy brzegu.

Lokrum

Lokrum to zalesiona wyspa 15 minut od Starego Portu, dopływa się tam własną łodzią rezerwatu, co pół godziny od kwietnia do końca października, za 30 euro w obie strony dla dorosłych, wliczając wstęp do rezerwatu przyrody. To chroniony rezerwat stuletnich sosen i cyprysów z ogrodem botanicznym założonym w 1859 roku przez arcyksięcia Maksymiliana Habsburga, który zamienił XI-wieczny klasztor benedyktynów w letnią rezydencję, a pawie spacerujące po ścieżkach pochodzą właśnie z jego ogrodu. Popływaj w Martwym Morzu, słonym jeziorze w skale, cieplejszym niż otwarte morze, wejdź na szczyt do fortu Royal po widok na mury i usiądź na Żelaznym Tronie w klasztorze, który jest oryginalnym rekwizytem z serialu. Weź łódź o 10:00, zabierz wodę, kapelusz i obuwie na skały, i sprawdź godzinę ostatniej łodzi powrotnej, która zmienia się w zależności od sezonu. Na wyspie jest jedna restauracja i brak noclegów, ponieważ nocowanie jest zabronione.

Lazaret

Lazaretti za Bramą Ploče były w XVII wieku jedną z najlepiej zorganizowanych kwarantann na Morzu Śródziemnym. Republika wprowadziła kwarantannę już w 1377 roku, najpierw 30, a później 40 dni izolacji dla podróżnych i towarów przybywających ze wschodu, a samo słowo pochodzi od quaranta, czterdzieści. Kompleks, który widać dziś, 8 zachowanych budynków i 5 dziedzińców, wzniesiono w XVI wieku, z miejscem dla ludzi, magazynami na towary i murami oddzielającymi wszystkich od miasta. Dziś jest to centrum kultury z wystawami, koncertami, tańcem i wieczorami zespołu folklorystycznego Linđo w dawnych halach kwarantanny. Wstęp na dziedzińce jest bezpłatny, a program jest wywieszony na tablicach przy wejściu.

Klasztor Dominikanów

Przy bramie Ploče klasztor dominikanów zbudowano w XIV wieku na tyle solidnie, by stanowił część wschodniego wału obronnego, więc z zewnątrz wygląda jak forteca, a od wewnątrz jak ogród. Krużganek jest gotyckim arcydziełem z drzewami pomarańczowymi pośrodku, zbiór sztuki na piętrze jest lepszy niż u franciszkanów, a przy tym panuje tam większy spokój, ponieważ większość odwiedzających nigdy nie dociera tak daleko wzdłuż Stradunu.

Plaża Sveti Jakov

Sveti Jakov to żwirowa zatoczka pod stromym zboczem za Ploče, do której prowadzą schody liczące niemal 200 stopni, dzięki czemu nawet w sierpniu bywa w połowie pusta. Z wody widać całą starówkę, mury, Fort Świętego Jana i Lokrum w jednym kadrze. Zatoczka jest zwrócona na południowy zachód i osłonięta, więc morze jest głębokie, czyste i spokojne, a słońce utrzymuje się do późnego popołudnia. Jest tu bar i restauracja, leżaki i prysznice. Kursuje tam autobus linii 8, można też dojść pieszo z Ploče w około 20 minut. Ruiny nad plażą to XIII-wieczny klasztor benedyktynów pod wezwaniem św. Jakuba. Warto zostać do wieczora: słońce zachodzi za starówką, a wspinaczka jest łatwiejsza, gdy powietrze robi się chłodniejsze.

Srđ i kolejka linowa

Srđ to nagie wzgórze wznoszące się na 412 metrów prosto nad Starym Miastem, a kolej linowa dojeżdża na szczyt w niecałe 4 minuty, za 30 euro w obie strony lub 17 euro w jedną stronę w 2026 roku. Taras na szczycie pokazuje w jednym kadrze całe miasto, Lokrum i wyspy Elafickie, a o zachodzie słońca latem kolejka do kabinki trwa od 30 do 40 minut, ponieważ bilet online pozwala pominąć jedynie okienko kasowe. Bilet w jedną stronę to rozsądny wybór: wejdź zygzakowatą ścieżką Drogi Krzyżowej ze Starego Miasta w chłodzie poranka, około 50 minut, i zjedź kolejką, albo wjedź kolejką na zachód słońca i zejdź na dół z latarką. Na szczycie armia Napoleona zbudowała w 1812 roku fort Imperial, a w 1991 roku kilkudziesięciu obrońców utrzymało go przez całe oblężenie, podczas gdy miasto płonęło poniżej. Połowę fortu zajmuje dziś Muzeum Chorwackiej Wojny Niepodległościowej, bilet kosztuje 5 euro, a godzina spędzona w środku to fotografie, broń i film, które wyjaśniają nowe dachy widziane wcześniej z murów.

Park Leśny Petka

Petka to zalesione wzgórze na półwyspie Lapad, o wysokości 190 metrów, porośnięte sosnami alepskimi i cyprysami, i najlepszy bezpłatny punkt widokowy w mieście. Ścieżki okrążają szczyt i schodzą w stronę Zatoki Lapad, a podejście na szczyt zajmuje około 30 minut w spokojnym tempie, cały czas w cieniu. Ze szczytu w jedną stronę widać starówkę i Lokrum, w drugą most Dr. Franjo Tuđman i ujście Rijeka dubrovačka, a na zachodzie wyspy Elafiti ciągnące się aż po horyzont. W sezonie to prawdopodobnie jedyne miejsce w Dubrowniku, gdzie można przejść 30 minut, nie spotykając grupy turystów. Nie ma tu źródeł, więc warto zabrać ze sobą wodę.

Lapad, Gruž i Muzeum Czerwonej Historii

Połowa odwiedzających Dubrownik nocuje w Lapadzie i na Babin Kuk, półwyspie 3 do 5 kilometrów na zachód od murów, który ma własne atrakcje: promenadę nad zatoką Lapad z kawiarniami, park leśny Petka nad nią, z zacienionymi ścieżkami i widokami na morze, plażę Copacabana ze zjeżdżalniami i placami zabaw w morzu oraz spacer o zachodzie słońca wokół Babin Kuk. Gruž, dzielnica portowa przy dworcu autobusowym i terminalu wycieczkowców, ma rano targ rybny i warzywny oraz Muzeum Czerwonej Historii, jedyne w Chorwacji muzeum poświęcone codziennemu życiu w socjalistycznej Jugosławii: parterową salę z oryginalnymi mieszkaniami, sprzętami, plakatami i ławkami szkolnymi z lat 1945 do 1991, opowiedzianą bez nostalgii i bez wyroku. Autobusy 4 i 6 łączą Lapad z Pile w 15 do 20 minut, za 2 euro u kierowcy.