Split co zobaczyć: pałac, który stał się miastem

Split nie ma pałacu. Split jest pałacem. Około roku 300 cesarz Dioklecjan zbudował nad tą zatoką swoją rezydencję na emeryturę, a gdy imperium się rozpadło, mieszkańcy zburzonej Salony przenieśli się za jego mury i zostali. Od 1700 lat każde pokolenie wbudowuje się w rzymską skorupę: katedrę w mauzoleum cesarza, sklepy w korytarze straży, sypialnie w wieże. Dlatego stare miasto, od 1979 roku na liście UNESCO, nie przypomina żadnego innego w Europie: nie przechodzi się obok zabytku, tylko się w nim mieszka, a między korynckimi kolumnami suszy się pranie.

Pałac, sala po sali

Zacznijcie od Perystylu, ceremonialnego dziedzińca cesarza, gdzie poranną kawę podaje się na rzymskich stopniach, między czarnym egipskim sfinksem a katedrą. Katedra św. Dujma była mauzoleum Dioklecjana; jej dzwonnica to najlepszy punkt widokowy starówki, jeśli ufacie nogom na ażurowych schodach. Pod pałacem ciągną się Podrumi, podziemne hale, których plan odbija zniknięte cesarskie komnaty powyżej. Wyjdźcie Złotą Bramą i potrzyjcie duży palec stopy ogromnego pomnika Grgura Ninskiego dłuta Meštrovicia, wypolerowany przez dekady rąk szukających szczęścia.

Za murami

• Riva: nadmorska promenada wśród palm, salon Splitu od pierwszej kawy po ostatni spacer
• Marjan: zielone wzgórze nad miastem, 178 m, sosnowe ścieżki, punkty widokowe i pustelnicze kapliczki w skale
• Bačvice: piaszczysta plaża miejska, gdzie miejscowi grają w picigin, grę piłką w wodzie po kostki
• Pazar i targ rybny: poranne targi tuż przy murze pałacu

Jak to zrobić dobrze

Do pałacu przed dziewiątą, gdy uliczki należą do piekarzy i kotów; koło południa przychodzą grupy z wycieczkowców. Uliczki są darmowe, bilety trzeba mieć tylko do katedry, na dzwonnicę i do Podrumi. Na Marjan o zachodzie słońca, z Rivy to dwadzieścia minut po kamiennych schodach Veli Varoš. Promy na Brač, Hvar i Vis odpływają z portu tuż przy starówce, a Trogir, kolejne miasto UNESCO, jest pół godziny drogi. Pełny dzień wystarczy na pałac i Marjan; z plażami i Trogirem dajcie Splitowi dwa.